Πρώϊμη Εντατική Παρέμβαση

Κέντρο Ημέρας Πρώιμης Παρέμβασης (2-6 ετών)

Το Μέρος του Λόγου, προσφέρει 11μηνο  καθημερινό 10:30 πμ – 13:00 μμ  πρωινό πρόγραμμα πρώϊμης και ειδικής παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες.

 Το κάθε τμήμα θα περιλαμβάνει 3-5 παιδιά.

Τα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης περιλαμβάνουν :

  • Λογοθεραπεία
  • Εργοθεραπεία
  • Ειδική διαπαιδαγώγηση
  • Αυτονομία- αυτοεξυπηρέτηση
  • Ψυχοπαιδαγωγικά προγράμματα
  • Εκπαίδευση- Συμβουλευτική Υποστήριξη γονέων

 

Κατά την ένταξη του παιδιού στην πρωινή δομή πραγματοποιείται αξιολογήση του παιδιού, η οποία περιλαβάνει συνέντευξη με τους γονείς, λήψη του ιστορικού, κλινική παρατήρηση του παιδιού. Με την ολοκλήρωση των παραπάνω συντάσσεται ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα για το παιδί.

Καθόλη την διάρκεια της πρώιμης παρέμβασης, διευκολύνεται η ενεργή συμμετοχή των γονέων στην θεαραπεία του παιδού, η εκπαίδευση των γονέων καθώς και η άμεση και συστηματική ενημέρωσή τους.

 

Οι ομάδες πρώιμης ενταντικής παρέμβασης λειτουργούν από έμπειρη και καταρτισμένη ομάδα θεραπευτών και εποπτεύεται από ψυχολόγο.

Κατά την πρώιμη παρέμβαση χρησιμοποιούνται οι παρακάτω μέθοδοι σε συνδυασμό για την καλύτερη παρέμβαση και θεραπεία των παιδών.

 

  • Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (ABA)
  • Εκπαιδευτικά προγράμματα TEACCH/ MAKATON
  • Εναλλακτικό πρόγραμμα επικοινωνίας μέσω ανταλλαγής εικόνων (PECS)
  • Αισθητηριακή ολοκλήρωση (SENSORY INTERGRATION)
  • Παιγνιοθεραπεία
  • Κοινωνικές Ιστορίες
  • Social Skills Intervention Program

 

Στόχοι οι οποίοι δουλεύονται μέσα από τις ομάδες πρώιμης εντατικής παρέμβασης, είναι η αντιμετώπιση δυσκολιών στη μάθηση, του λόγου (λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία), της κοινωνικής συναλλαγής, της κίνησης, της αντίληψης, του παιχνιδιού, της κοινωνικοποίησης  και της αυτοεξυπηρέτησης και αυτοαπασχόλησης καθώς και η στήριξη της οικογένειας. Απώτερος στόχος του προγράμματος πρώιμης παρέμβασης, είναι η ομαλότερη ένταξη του παιδιού στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.

 

Πληροφορίες για τις μεθόδους:

Τι είναι η πρώιμη ενταντική παρέμβαση ;

Τα προγράμματα πρώιμης εντατικής συμπεριφοριστικής παρέμβασης είναι βασισμένα στην φιλοσοφία του Συμπεριφορισμού και στις αρχές της Εφαρμοσμένης Ανάλυσης της Συμπεριφοράς (ΕΑΣ) γνωστή στο εξωτερικό ως Applied Behavior Analysis (ABA).  Τα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης συνιστώνται σε παιδιά που έχουν διαγνωστεί με διαταραχές αυτιστικού φάσματος.  Η πρώιμη αποκατάσταση, που βασίζεται στις αρχές της ΕΑΣ / ΑΒΑ, χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι καλύπτει όλες τις εκπαιδευτικές και θεραπευτικές ανάγκες του παιδιού, όντας ένα πλήρες πρόγραμμα αποκατάστασης.

Πρώιμη είναι η παρέμβαση που ξεκινάει πριν ή κοντά στο δεύτερο έτος της ηλικίας, ή όσο πιο σύντομα γίνεται από την στιγμή της διάγνωσης.  Η διάγνωση για ΔΑΦ μπορεί να γίνει από τον 18Ο μήνα ζωής.  Είναι πιο σύνηθες να γίνεται κοντά στο- ή μετά το δεύτερο έτος ζωής.  Επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι για να προλάβει να ενταχτεί ένα παιδί με ΔΑΦ ώστε να μην ξεχωρίζει από τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης η ταχύτητα με την οποία μαθαίνει καινούργια πράγματα πρέπει να είναι διπλάσια από αυτή των ομήλικων του για τα πρώτα 2 – 4 χρόνια της παρέμβασης και για τα περισσότερα παιδιά είναι απαραίτητο να συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός και για κάποια χρόνια επιπλέον.  Συνεπώς, για την επιτυχή ένταξη ενός παιδιού στο φάσμα, είναι πάρα πολύ σημαντικό η αποκατάσταση να ξεκινήσει όσο πιο κοντά στο 2 χρόνο ζωής γίνεται και να είναι εντατική και συμπεριφοριστική.

Εντατική χαρακτηρίζεται η παρέμβαση που διαρκεί 25 ως 40 ώρες την εβδομάδα για τουλάχιστον τα πρώτα 4 ως 6 χρόνια ζωής ενός παιδιού με ΔΑΦ και εφαρμόζεται σε όλη την διάρκεια της ημέρας.   Χαρακτηριστικά, ο Ίβαρ Λόβας, ένας από τους πρώτους ψυχολόγους που ανέπτυξαν προγράμματα αποκατάστασης ατόμων με αυτισμό, είπε ότι η κάθε ξύπνια στιγμή ενός παιδιού αποτελεί ευκαιρία για μάθηση και βελτίωση.  Για να επιτυγχανθεί αυτό είναι απαραίτητη η συμμετοχή των γονιών, οι οποίοι πρέπει να αναλαμβάνουν το πόστο τους όταν οι θεραπευτές αποχωρούν, την κάθε ημέρα.  Συνεπώς, η εφαρμογή ενός εντατικού προγράμματος προϋποθέτει στενή συνεργασία μεταξύ της θεραπευτικής ομάδας και της οικογένειας.  Επιπλέον σημαντικό ρόλο θα παίξει και η κοινότητα στη μετέπειτα ένταξη του παιδιού.

Συμπεριφοριστική είναι η παρέμβαση που βασίζεται στις αρχές της Εφαρμοσμένης Ανάλυσης της Συμπεριφοράς (ΕΑΣ / ΑΒΑ).  Η ΕΑΣ στοχεύει στην βελτίωση της ζωής του ανθρώπου θέτοντας ερωτήματα που οι απαντήσεις τους μπορούν να συντελέσουν στη επίλυση καίριων ατομικών και κοινωνικών προβλημάτων.  Πιο συγκεκριμένα συμπεριφοριστική είναι η παρέμβαση που εστιάζει ακριβώς στις συμπεριφορές που πρέπει να τροποποιηθούν και όχι σε άλλες συμπεριφορές.  Επίσης οι συμπεριφορές που επιλέγονται πρέπει να είναι μετρήσιμες ώστε να αξιολογούνται ποσοτικά.  Τέλος, για να αποδοθεί ο χαρακτηρισμός συμπεριφοριστική, είναι απαραίτητο να γίνεται συστηματική καταγραφή δεδομένων πριν και κατά την διάρκεια της παρέμβασης ώστε να αποδειχτεί ότι όντως έχει υπάρξει βελτίωση στην συμπεριφορά κατόπιν της παρέμβασης.

Τι είναι το PECS;

Το Pecs  ή αλλιώς  Σύστημα επικοινωνίας Μέσω Ανταλλαγής εικόνας είναι ένα σύστημα εναλλακτικής επικοινωνίας για παιδιά και ενήλικες που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα ή άλλες διαταραχές και έχουν δυσκολία στη λειτουργική επικοινωνία.

Στο πρώτο στάδιο του Pecs ο μαθητής διδάσκεται να ανταλλάξει μια εικόνα ώστε να αποκτήσει ένα επιθυμητό αντικείμενο. Το Pecs αποσκοπεί στην αυτόνομη επικοινωνία και για αυτό χρησιμοποιούνται τεχνικές καθοδήγησης και ενισχυτικές στρατηγικές. Το Pecs αναπτύχθηκε από τους  Andrew S. Bondy  και Lori Frost, και βασίζεται στο βιβλίο του  Skinner «Κατανόηση της λεκτικής συμπεριφοράς».

To Pecs εξελίσσεται παράλληλα με την τυπική ανάπτυξη το λόγου. Παρακάτω παρατίθενται τα στάδια του Pecs.

Στάδιο  1 : Σε αυτό το στάδιο τα παιδιά διδάσκονται να παίρνουν πρωτοβουλία ώστε να ανταλλάσουν την κάρτα με ένα επιθυμητό αντικείμενο.

Στάδιο 2 : Σε αυτό το στάδιο διδάσκουμε στα παιδιά  την «επιμονή» στο να επικοινωνήσουν ανταλλάσοντας την εικόνα ακόμα και αν ο θεραπευτής βρίσκεται σε απόσταση από το παιδί.

Στάδιο 3: Εφόσον οι μαθητές μας έχουν μάθει να επικοινωνούν και να επιμένουν είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν τη διάκριση των εικόνων. Σε αυτό το στάδιο μαθαίνουμε στα παιδιά να ταυτίζουν εικόνες με επιθυμητά αντικείμενα.

Στάδιο 4: Σε αυτό το στάδιο τα παιδιά διδάσκονται να χρησιμοποιούν μια απλή πρόταση όπως «Θέλω + επίθετο+ αντικείμενο».

Στάδιο 5: Τα παιδιά μαθαίνουν να ανταποκρίνονται στην ερώτηση «Τι θέλεις;».

Στάδιο 6: Σε αυτό το στάδιο ο στόχος μας είναι να μπορούν τα παιδιά να διατυπώνουν αυθόρμητα μια πρόταση καθώς και να σχολιάζουν- απαντούν σε δικές μας ερωτήσεις.

 

Τι είναι το TEACCH;

Tο πρόγραμμα TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Communication Handicapped Children), το οποίο δημιουργήθηκε από τον Eric Schopler στο Πανεπιστήμιο της Β. Καρολίνας και έχει διαδοθεί σε πολλές χώρες. Η εν λόγω μέθοδος τονίζει την ανάγκη για παροχή δομημένης εκπαίδευσης, ώστε να δημιουργηθεί ένα προβλέψιμο περιβάλλον, το οποίο βοηθά το παιδί να κινείται και να λειτουργεί με ασφάλεια κατά την εκπόνηση των δραστηριοτήτων του. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι το αυτιστικό παιδί δυσκολεύεται να θέσει κανόνες που να του επιτρέπουν τον κατάλληλο προσανατολισμό του στο καθημερινό συγκείμενο. Η καθημερινότητα του φαίνεται πολύ απρόβλεπτη και ακόμη και μικρές αλλαγές είναι ικανές να του προκαλέσουν συναισθήματα άγχους, σύγχυσης και αποδιοργάνωσης. Αυτό που χρειάζεται, συνεπώς, είναι ένα σταθερό περιβάλλον. Επιπλέον, η μέθοδος TEACCH στηρίζεται στην οργάνωση ατομικών χώρων εργασίας, στη χρήση οπτικών βοηθημάτων (όπως φωτογραφίες, αντικείμενα και λίστες, λόγω των δυσκολιών ακουστικής επεξεργασίας πληροφοριών που αντιμετωπίζουν τα παιδιά), στην εξατομίκευση του διδακτικού προγράμματος μέσω της δημιουργίας ατομικών ημερήσιων προγραμμάτων αλλά και στην ανάπτυξη ομαδικών δραστηριοτήτων για την ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Κεντρική ιδέα του προγράμματος είναι ότι ο αυτισμός αποτελεί μια αναπτυξιακή διαταραχή, η οποία δύναται να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μέσω μιας ψυχο-εκπαιδευτικής προσέγγισης, η οποία επικεντρώνεται στην αξιολόγηση όλων των πτυχών τόσο του ατόμου όσο και του περιβάλλοντός του και εφαρμόζεται από τη νηπιακή έως την ενήλικη ζωή του. Στο επίκεντρο, λοιπόν, του προγράμματος τοποθετείται το κάθε παιδί ως ξεχωριστή μονάδα με τις δικές του ατομικές ανάγκες, στις οποίες προσαρμόζεται η παρέμβαση ώστε να έχει επιτυχή έκβαση. Μάλιστα, η υπεροχή του TEACCH συγκριτικά με άλλα προγράμματα πηγάζει από την παραδοχή πως τα παιδιά με αυτισμό διαφέρουν ως προς τα χαρακτηριστικά τους χωρίς ωστόσο να κρίνονται ως κατώτερα από όλα τα υπόλοιπα. Προωθεί, κατά συνέπεια, την ισότητα και το δικαίωμα όλων των παιδιών στην εκπαίδευση και υποστηρίζει την πλήρη κοινωνική ένταξη ατόμων με αυτισμό. Από όλα τα παραπάνω γίνεται κατανοητό ότι δεν αποσκοπεί στην θεραπεία του αυτισμού αλλά στην ανάπτυξη και ενίσχυση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων του παιδιού, ώστε αυτό σταδιακά να καταστεί αυτόνομο και ανεξάρτητο για να ενταχθεί στην κοινωνία.

 

  1. Δομημένη εκπαίδευση: To δομημένο ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει το πιο ευνοϊκό αποτέλεσμα σε νεαρά παιδιά με αυτισμό. Αυτά τα ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα παρέχουν το είδος και την ποσότητα σαφήνειας και προβλεψιμότητας που χρειάζονται τα παιδιά αυτά για να ενισχυθεί η ανάπτυξή τους. Όταν τους παρέχουμε δομή, τα βοηθάμε να οργανωθούν και να ανταποκριθούν καλύτερα στο περιβάλλον τους.
  2. Οργάνωση ατομικών χώρων εργασίας: Η οργάνωση ατομικών χώρων εργασίας στην τάξη και όχι μόνο είναι πολύ σημαντική. Η χρήση οπτικά ξεκάθαρων περιοχών και ορίων για συγκεκριμένες δραστηριότητες βοηθά τα παιδιά να αντιληφθούν καλύτερα το περιβάλλον. Ένα ξεκάθαρα οργανωμένο δωμάτιο τονίζει τις συγκεκριμένες δραστηριότητες.
  3. Οπτική δομή: Είναι πολύ σημαντική και μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους όπως, οπτική σαφήνεια (διακριτά υλικά, ξεκάθαρα καθήκοντα), οπτική οργάνωση(οργάνωση των υλικών για αποτελεσματικότερη επεξεργασία πληροφοριών) και οπτικές οδηγίες (οπτική αναπαράσταση του πως πρέπει να γίνει κάτι).

Ατομικό ημερήσιο πρόγραμμα: Είναι το ημερήσιο εξατομικευμένο πλάνο του παιδιού που το ενημερώνει για τις δραστηριότητες της ημέρας του. Τον ενημερώνει για το τι πρόκειται να συμβεί, καθώς και την σειρά με την οποία πρόκειται να συμβεί, με τρόπο που να μπορούν να το δουν και να το κατανοήσουν. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να αλλάζουν δραστηριότητες και δεν παραμένουν προσκολλημένα σε μια ρουτίνα. Τους βοηθάει επίσης να προβλέπουν γεγονότα και να είναι διαρκώς ενήμερα για το τι θα κάνουν παρακάτω, μειώνοντας έτσι το άγχος που προέρχεται από το να μην γνωρίζουν τι να περιμένουν και πότε να το περιμένουν.

Comments are closed.